Een museaal spoorwegbedrijf dat iets toevoegt

Nederlands spoorweg-erfgoed

Spoorwegen hebben vanaf hun begin een bepalende rol gespeeld in onze geschiedenis. Zij maakten ontwikkeling van industrie mogelijk en zorgden voor verbindingen tussen landen, steden en mensen. Fysiek, maar ook bijvoorbeeld door middel van grootschalig en snel postvervoer en het telegraafnetwerk dat langs de spoorlijnen werd aangelegd. Ook op de fysieke inrichting van ons land, de ontwikkeling van de wetenschap en op onze cultuur zijn de spoorwegen van grote invloed geweest.

Steeds werd meebewogen met de geest van de tijd. Als de spoorwegen ontwikkelingen al niet veroorzaakten, dan moesten ze ze wel volgen. Daardoor is het spoorwegbedrijf steeds blijven veranderen, innoveren en aanpassen.

Zeker tot in de jaren '80 was er maar beperkt oog voor de cultuurhistorische waarde. Wat oud was werd gesloopt of gemoderniseerd. Dat verklaart waarom er van zo'n belangrijk stuk van onze geschiedenis maar zo weinig bewaard is gebleven. Zo weinig dat het niet meer mogelijk is om een compleet en samenhangend beeld te laten zien van het vroegere spoorwegbedrijf. De stoomlocomotieven en rijtuigen van voor 1950 zijn zo goed als verdwenen. En infrastructuur, gebouwen, omgeving en uitzicht zijn de afgelopen 100 jaar radicaal veranderd.

Museumspoorweg Nienoord

Dit is het terrein waarop ons museum zich begeeft. Door een werkend spoorwegbedrijf te realiseren dat geheel gebaseerd is op replica's op schaal, streven we ernaar dit ontbrekende stuk van onze geschiedenis te reconstrueren.

Het vroegere landgoed Nienoord waarop we gevestigd zijn, biedt voldoende ruimte om op deze wijze een volwaardig, samenhangend en werkend spoorwegbedrijf te kunnen huisvesten.

Op basis van originele tekeningen vervaardigen we replica's van tal van objecten die soms al bijna een eeuw niet meer bestaan. Een zorgvuldige selectie maakt dat we stap voor stap het plaatje invullen om zo tot een steeds completer ensemble te komen. Al lang verdwenen objecten, waarvan we soms alleen met de grootste moeite originele tekeningen kunnen vinden, worden uiteindelijk weer tot in detail gereconstrueerd. Zo worden ze weer zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt.

En dat alles biedt weer de aanknopingspunten om de bezoeker een indruk te geven van de vruchtbare wisselwerking tussen de spoorwegen en de maatschappij. Misschien ontdek je hier hoezeer jouw leven van vandaag gevormd en bepaald is door de spoorwegen van vroeger.

Voor de duidelijkheid, we zijn er nog lang niet. Momenteel wordt er bijvoorbeeld hard gewerkt aan het reconstrueren van 20 seinpalen van typen die al zo'n 70 jaar geleden verdwenen zijn. Ook wordt er gewerkt aan het bouwen van rijtuigen die passen bij onze stoomlocomotieven. Van andere elementen ontbreken op dit moment zelfs de tekeningen nog.

Maar er is ook al veel gerealiseerd. Iedere zondag in het seizoen kun je als bezoeker nu al een goed beeld krijgen van de spoorwegen van vroeger, en het wordt elk jaar nog mooier.